Shtëpia që nuk u mbyll kurrë – historia e panjohur e një familjeje shqiptare gjatë Luftës së Dytë Botërore

Në një fshat të vogël shqiptar, larg qyteteve dhe larg syve të botës, jetonte një familje që nuk e mbylli kurrë derën e shtëpisë së saj. Jo sepse nuk kishte frikë. Por sepse besonte se njeriu nuk mund ta mbyllë derën përballë një njeriu tjetër që ka nevojë.

Ishte viti 1943. Lufta kishte përfshirë gjithë Europën dhe nazistët po kërkonin hebrenj kudo. Në Shqipëri, shumë familje u përballën me një zgjedhje: të mbyllnin sytë ose të hapnin dyert.

Një mbrëmje, në derën e asaj shtëpie trokiti një burrë me gruan dhe dy fëmijë. Ishin të lodhur, të uritur dhe të frikësuar. Nuk flisnin shqip. Kishin ardhur nga Jugosllavia dhe po kërkonin vetëm një vend për të kaluar natën.

I zoti i shtëpisë nuk pyeti kush ishin. Nuk pyeti nga vinin. U tha vetëm:

“Brenda jeni të sigurt.”

Ajo natë u bë dy vjet.

Familja i fshehu në dhomën e miqve, i veshën si fshatarë, i mësuan të flisnin shqip dhe u dhanë emra shqiptarë. Fëmijët shkonin me delet në mal. Gruaja ndihmonte në bukëpjekje. Burri punonte në arë.

Gjermanët kalonin shpesh nëpër fshat. Kontrollonin shtëpitë. Pyesnin për të huaj. Por askush nuk foli.

Sepse në atë fshat, fjala “mik” ishte më e fortë se frika.

Kur lufta mbaroi, familja hebreje u largua drejt Italisë. Para se të iknin, gruaja shqiptare u dha një copë bukë dhe u tha:

“Mos na harroni, por edhe nëse na harroni, mos harroni që bota ka ende njerëz të mirë.”

Ata nuk u harruan kurrë.

Vite më vonë, nipërit e asaj familjeje hebreje u kthyen në Shqipëri vetëm për të gjetur shtëpinë që u shpëtoi jetën. E gjetën derën ende të hapur.

Sepse disa shtëpi nuk ndërtohen me tulla, por me zemër.